Strata na kryptowalutach — koszty i przeniesienie na kolejny rok (PIT-38)

Strata na kryptowalutach nie przepada. Jeśli w danym roku wydałeś na zakup walut wirtualnych więcej, niż uzyskałeś ze sprzedaży, dochód do opodatkowania wynosi zero, a nadwyżka kosztów nad przychodem przechodzi na kolejne lata podatkowe bez żadnego limitu. To jedna z najczęściej mylonych zasad PIT-38 — także przez zagraniczne kalkulatory.

Jak liczy się koszt — roczna pula, nie FIFO

W przeciwieństwie do akcji czy funduszy, koszty uzyskania przychodu z walut wirtualnych nie są rozliczane metodą FIFO ani per-transakcja czy per-aktywo. Ustawa o PIT (art. 22 ust. 15–16) każe zsumować wszystkie udokumentowane wydatki na nabycie walut wirtualnych poniesione w danym roku podatkowym w jedną pulę i zestawić ją z łącznym przychodem ze zbycia w tym samym roku. Koszt odliczasz w roku, w którym go poniosłeś — niezależnie od tego, kiedy (i czy w ogóle) sprzedasz dany zakup.

Nadwyżka kosztów nad przychodem — bez limitu czasowego

Jeżeli suma kosztów z danego roku przewyższa sumę przychodów, dochód wynosi 0 zł — podatku nie płacisz. Powstała nadwyżka kosztów przechodzi na kolejny rok i pomniejsza przyszły dochód z walut wirtualnych. Nie ma tu ograniczenia czasowego ani kwotowego: nadwyżka czeka, aż pojawi się rok z przychodem wyższym od kosztów, i dopiero wtedy zostaje wykorzystana (w całości lub części).

Koszty wykazujesz nawet w roku bez sprzedaży

Wielu podatników zakłada, że skoro w danym roku niczego nie sprzedali, PIT-38 ich nie dotyczy. To błąd. Art. 30b ust. 6a ustawy o PIT wymaga wykazania kosztów uzyskania przychodu za każdy rok, w którym zostały poniesione — także jeśli przychód ze zbycia w tym roku wynosi zero. Dzięki temu nadwyżka kosztów jest formalnie udokumentowana w kolejnych zeznaniach i narasta z roku na rok, zamiast zniknąć.

Czym różni się to od zagranicznych kalkulatorów

Koinly, CoinTracking i podobne narzędzia liczą wynik zwykle per-aktywo lub metodą zbliżoną do FIFO/LIFO, tak jak przy akcjach. To nie jest polski model. W Polsce liczy się roczna pula kosztów i bezterminowe przenoszenie nadwyżki między latami — bez rozbijania na poszczególne monety czy kolejność zakupu. Import wyniku z zagranicznego kalkulatora do polskiego PIT-38 zwykle daje błędną figurę, zwłaszcza gdy w poprzednich latach wystąpiła strata.

Zobacz też, jak krok po kroku rozliczyć PIT-38 z kryptowalut zgodnie z polskim prawem.

Najczęstsze pytania

Czy stratę na kryptowalutach mogę odliczyć od innych dochodów (np. z pracy)?

Nie. Koszty i przychody z walut wirtualnych rozliczasz w odrębnym, zamkniętym źródle (PIT-38, część E). Nadwyżka kosztów nad przychodem z kryptowalut nie obniża dochodu ze stosunku pracy, działalności gospodarczej ani innych źródeł — może pomniejszać wyłącznie przyszłe dochody z obrotu walutami wirtualnymi.

Jak długo mogę przenosić nadwyżkę kosztów na kolejne lata?

Bez limitu czasowego. Dopóki nie sprzedasz kryptowalut z zyskiem większym niż zgromadzona nadwyżka, kwota po prostu narasta rok do roku i pomniejsza przyszły dochód do opodatkowania.

Czy muszę składać PIT-38, jeśli w danym roku tylko kupowałem, a nic nie sprzedałem?

Tak. Zgodnie z art. 30b ust. 6a ustawy o PIT koszty uzyskania przychodu wykazuje się w PIT-38 za każdy rok, w którym zostały poniesione — niezależnie od tego, czy w tym roku wystąpiła sprzedaż. Dzięki temu nadwyżka kosztów jest udokumentowana i możesz ją wykorzystać w kolejnych latach.

Czy koszty liczy się metodą FIFO, tak jak przy akcjach?

Nie. W przypadku walut wirtualnych ustawa nie przewiduje metody FIFO ani rozliczania per-transakcja czy per-aktywo. Koszty sumuje się w roczną pulę (art. 22 ust. 15–16) — liczy się łączna suma udokumentowanych wydatków na nabycie w danym roku, zestawiona z łącznym przychodem ze zbycia.

Co się stanie, jeśli w kolejnym roku znów będzie strata?

Nadwyżka po prostu się kumuluje — nowa strata dolicza się do wcześniej nierozliczonej nadwyżki kosztów. Kwota czeka na pierwszy rok, w którym przychód ze sprzedaży przewyższy koszty, i dopiero wtedy pomniejsza dochód do opodatkowania.